Λεξίδια για σημαντικές αιτίες

Είναι άλλο πράγμα να γράφεις την άποψή σου για ένα βιβλίο ή και για ένα πολιτικό χειρισμό και εντελώς άλλο να αποδίδεις σε κάποιον πράξεις ή παραλείψεις. Αν θες να αναφερθείς σε γεγονότα, χρειάζεσαι στοιχεία, στοιχεία που να μπορεί να επικαλεστείς ώστε να σε ελέγχει ο αναγνώστης.

Η δημοσιογραφία, η ειδησεογραφία είναι άλλο πράγμα από την διατύπωση απόψεων -στα ιστολόγια, στα καφενεία, μεταξύ μας. Δεν (μπορεί) να στηρίζεται απλά και μόνο σε ό,τι πιστεύει ο ιστολόγος, ο πολίτης, ή σε ό,τι άκουσε ή στο πως ερμήνευσε κάτι που ενδεχομένως είδε αλλά ούτε έψαξε, ούτε διασταύρωσε -επειδή, σε τελική ανάλυση, η δουλειά του, οι γνωριμίες του, οι γνώσεις του, δεν του επιτρέπουν ούτε να το ψάξει ούτε να το διασταυρώσει.

Η ειδησεογραφία απαιτεί πηγές (να ξέρεις ανθρώπους που μπορούν να σου δώσουν τα έγγραφα ή τις πληροφορίες βάσει των οποίων θα κάνεις το ρεπορτάζ), απαιτεί χρόνο, απαιτεί αποκλειστική απασχόληση. Και σεβασμό -στα πρόσωπα που κρίνονται και στους πολίτες.

Με εξαίρεση το σεβασμό, κανένας ιστολόγος δεν μπορεί να έχει όλα τα άλλα: το χρόνο, και κυρίως τις πηγές, που απαιτεί η ειδησεογραφία. Εκτός και αν εργάζεται σε κάποιο εξειδικευμένο χώρο μέσω του οποίου έχει πρόσβαση σε πληροφορίες και έγγραφα ή, πολύ απλούστερα, εκτός και αν γνωρίζει τόσο πολύ καλά το ειδικό αυτό αντικείμενο, συνήθως επιστημονικό, ώστε να έχει τη δυνατότητα να το χειριστεί. Και πάλι, όμως, αν θες να κάνεις ειδησεογραφία και όχι ανάλυση και μάλιστα για κάτι που δεν αποτελεί δημόσια πληροφορία, χρειάζεται ρεπορτάζ και διασταύρωση γιατί μπορεί τα πράγματα να μην είναι όπως φαίνονται -δυστυχώς, όπως ασκείται από πολλούς η δημοσιογραφία, τείνει να λησμονηθεί ότι η διασταύρωση προηγείται της δημοσίευσης και καμιά φορά μπορεί και να την ακυρώσει...

Το γεγονός ότι οποιοσδήποτε μπορεί να διαψεύσει κάτι δεν σημαίνει ότι μπορούμε να γράφουμε ως γεγονός -οπουδήποτε, σε ΜΜΕ ή σε ιστολόγια- ό,τι ακούμε. Διότι, απλούστατα, αυτό μπορεί να είναι το παλιό καλό κουτσομπολιό που, όπως και εκείνο, μπορεί να οδηγήσει σε σπίλωση προσώπων. Και άντε μετά να αποδείξει κάποιος ότι δεν είναι ελέφαντας... Γι' αυτό άλλωστε, στις πολιτισμένες κοινωνίες, αγωνιζόμαστε για θεσμικό πλαίσιο που να διασφαλίζει τόσο την ελευθερία του Λόγου όσο και την αξιοπρέπεια του κάθε ατόμου...

Ας μη βιάζεται κανείς, λοιπόν, να θεωρήσει πως τα ατομικά ιστολόγια είναι το μέλλον της ειδησεογραφίας, το "αντίδοτο" σε εκείνη τη δημοσιογραφία που γίνεται αναξιόπιστη. Ας μη βιάζεται, στο όνομα της απαξίωσης της δημοσιογραφίας, να μπλέξει τα πράγματα -όπως το "ξέρεις τι θα έκανα εγώ αν ήμουν μια μέρα υπουργός" δεν είναι πολιτική έτσι δεν είναι και δημοσιογραφία η δυνατότητα δημοσίευσης αυτού που γράφεις...

Το Διαδίκτυο είναι ένα πάμφθηνο εργαλείο που, ακριβώς επειδή δεν χρειάζεται κεφάλαια έχει τη δυνατότητα να διασφαλίσει μια κάποια ανεξαρτησία σε όποιους, κατ' αρχήν επαγγελματίες δημοσιογράφους, αποφάσιζαν να γράφουν εκεί όποιες ειδήσεις και ρεπορτάζ τυχόν δεν μπορούν να δημοσιεύσουν στα Μέσα όπου εργάζονται. Βέβαια, κάποια στιγμή θα έμπαινε το ζήτημα της επαγγελματικής απασχόλησης, των αμοιβών, των δαπανών, της διαφήμισης...

Όμως, δεν είναι εκεί, τελικά, η ουσία του Διαδικτύου. Το ζητούμενο είναι άλλο: να αυξηθεί η δημόσια πληροφορία και να διασφαλιστεί η δυνατότητα πρόσβασης όλο και περισσότερων πολιτών σε αυτή τη δημόσια πληροφορία ώστε να ελέγχονται τόσο η εξουσία όσο και όσοι ασκούν, εξ επαγγέλματος, δημόσιο έλεγχο -εφόσον υπάρχει διαφάνεια, μπορεί να ελέγξεις και την ερμηνεία που δίνω σε αυτό που αναφέρω... Αρκετοί δημόσιοι φορείς, λ.χ., άρχισαν να αναρτούν τα στοιχεία των διαγωνισμών που κάνουν για να προχωρήσουν σε προσλήψεις -είναι ένα βήμα διαφάνειας που επιτρέπει στον καθένα να δει ποια κριτήρια ακολουθήθηκαν. Όπως βήμα διαφάνειας είναι η υποχρέωση ανάρτησης συμβάσεων που, με κάποιες εξαιρέσεις, υπέδειξε τις προάλλες το υπουργείο Εσωτερικών σε υπουργεία και ΝΠΔΔ. Όπως βήμα διαφάνειας είναι η ανάρτηση των νομοσχεδίων. Βήματα. Το αν θα γίνουν άλματα εξαρτάται και από το τι θα ζητήσει η κοινωνία των πολιτών: περισσότερη διαφάνεια, περισσότερη ελευθερία ή απλά ασυδοσία...

Όσο περισσότερη διαφάνεια, τόσο το ενδιαφέρον θα μετατίθεται από την επιλεκτική αποκάλυψη στην ανάλυση και την έρευνα για τη σκοπιμότητα ή την αποτελεσματικότητα των αποφάσεων που θα (πρέπει να) είναι διαθέσιμες, άμεσα, σε όλους. Αντίθετα, η ασυδοσία, διευκολύνει τη συσκότιση. Με άλλα λόγια, το Διαδίκτυο είναι απλώς ένα εργαλείο, ένα εργαλείο που μπορεί -υπό συγκεκριμένες συνθήκες- να διευκολύνει για να περάσουμε από το παραπολιτικό στο πολιτικό. Από την απαξίωση στην αξιολόγηση...

• Σχετική εγγραφή της 29ης Φεβρουαρίου, μετά από αυτήν εδώ: "Ανωνυμία ή επωνυμία;"
• Σχετική παλαιότερη εγγραφή: "Η Τέχνη της πολιτικής ψευδολογίας σήμερα"
• Και μια παλαιότερη εγγραφή για τη δημοσιογραφία: "Δυο τρία πράγματα που σκέφτομαι γι' αυτήν"

Upadate (26/2/08)

• Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και οξυδερκής προσέγγιση από το Φοίβο Καρζή: "Blogging: Η βαλκανική εκδοχή" (Πρόκειται για την αποφώνηση του "σφυγμού της ημέρας" που ο δημοσιογράφος δίνει κάθε πρωί ξεκινώντας το μαγκαζίνο του "Αθήνα 9.84"). Ας προσεχτεί, χωρίς να αδικηθούν τα υπόλοιπα σημεία, η κατάληξη: "η Ένωση Συντακτών έχει και λόγο και υποχρέωση να ασχοληθεί με την υπόθεση του press-gr και των άλλων blogspot ή wordpress ή ό,τι άλλο φανταστείτε και, επίσης, να βρει τρόπους να εντάξει τους επαγγελματίες δημοσιογράφους του Ίντερνετ στους κόλπους της, και για λόγους διαχωρισμού από τους υπόλοιπους". Ο Φοίβος Καρζής έκανε και μια προσθήκη, στις 27/2 με τον εύγλωττο τίτλο: "Blogging ή Blackmailing;" με την οποία προσκαλεί όποιον θέλει να καταθέσει ιδέες ή προτάσεις αντίδρασης.
• Αλλη μία ενδιαφέρουσα προσέγγιση, από ένα ειδησεογραφικό portal, το portnet.gr όπου ο δημοσιογράφος Νότης Ανανιάδης προβληματίζεται όσον αφορά στη νομική ευθύνη των ειδησεογραφικών σελίδων στο Διαδίκτυο γράφοντας: "Όχι στη διαδικτυακή και ανώνυμη αλητεία"

Update (27/2/08)

• Η θέση του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ που επισημαίνει ότι "όσοι δημοσιογράφοι διαχειρίζονται, συμμετέχουν ή συνεργάζονται, σε παντός είδους ιστοτόπους, ( blogs , ιστοσελίδες κ.λπ.) θα πρέπει να έχουν ταυτότητα και οπωσδήποτε να σέβονται τους κανόνες της δημοσιογραφικής δεοντολογίας στην κατεύθυνση της αυτοδέσμευσης και αυτορρύθμισης" και εκφράζει τη θέση: "Δεν συμφωνούμε με οποιαδήποτε απόπειρα επιβολής ειδικής και αυστηρότερης νομοθεσίας, ειδικά όταν διαφαίνονται συγκρούσεις επιχειρηματικών συμφερόντων και πολιτικές σκοπιμότητες χειραγώγησης. Η ελευθερία της έκφρασης στις μέρες μας κινδυνεύει περισσότερο από τους «προστάτες» της και όχι από εκείνους που την επικαλούνται".
• Μια τεκμηριωμένη τοποθέτηση από τον ασχολούμενο εδώ και πολύ καιρό και με πολύ σοβαρό τρόπο με τέτοια θέματα, E-Lawyer: "Δεν φοβάμαι το blogονόμο γιατί έχω το Σύνταγμα" Αξίζει να μελετηθεί.
• "Όταν τα ΜΜΕ συνάντησαν τα blogs" γράφει στην "Καθημερινή" ο δημοσιογράφος Πάσχος Μανδραβέλης και μεταφέρει με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο τον προβληματισμό και την πραγματικότητα χωρών, όπως οι ΗΠΑ, που τα είχαν βιώσει νωρίτερα όλα αυτά για να επισημάνει πως "το διαδίκτυο είναι μια καινούργια πραγματικότητα που δύσκολα γίνεται αντιληπτή και αποδεκτή από τα παραδοσιακά ΜΜΕ, εξ ου και οι κραυγές περί ανωνυμίας κλπ. Μόνο που, όπως και την παγκοσμιοποίηση, πρέπει να τη συνηθίσουν..."
• "Ναι στην αυτορρύθμιση, όχι στην κρατική λογοκρισία" επιχειρηματολογεί το πάντα ενδιαφέρον ιστολόγιο "Η γενιά των 700 Ευρώ" και παραπέμπει και σε εξαιρετικά ενδιαφέροντες συνδέσμους (link) όπου παρουσιάζονται οι διεθνείς προβληματισμοί καθώς και οι αρχές δεοντολογίας που ισχύουν αλλού.

update (28/2/08):

• "Η αιώνια διαμάχη" επιγράφει το λακωνικό πλην μεστό σχόλιό του, στην "Ελευθεροτυπία", ο πολιτικός επιστήμονας-επικοινωνιολόγος Λευτέρης Κουσούλης: "Από την πρωτόγονη εποχή μέχρι σήμερα παραμένει αναλλοίωτη η διαμάχη για τα πρωτεία του λόγου. Η αιώνια διαμάχη για το ποιος έχει δικαίωμα στο λόγο και ποιος έχει το δικαίωμα στη δημόσια έκφραση. Μέσα από ποικίλες, ανελέητες, κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις αναδύθηκε ιστορικά η απάντηση. Και η απάντηση είναι μία: ΟΛΟΙ.
  
  Η εξέλιξη των τεχνικών μέσων διεύρυνε διαρκώς τις δυνατότητες της έκφρασης. Ολο και περισσότεροι κατέκτησαν το δικαίωμα στη δημόσια έκφραση και το δημόσιο λόγο. Τύπος, ραδιόφωνο, τηλεόραση είναι οι μεγάλοι σταθμοί. Στην εποχή μας το Internet και τα blogs ανοίγουν παράθυρα και πύλες στο δικαίωμα του λόγου και της ατομικής έκφρασης και ταυτόχρονα αναζωπυρώνουν μέσα από τις νοσηρές χρήσεις τους την αιώνια διαμάχη. Μην έχει κανείς αυταπάτες. Η αιώνια αυτή διαμάχη δεν θα πάρει ποτέ τέλος.
  
  Η προστασία όμως της ελευθερίας του λόγου -θεμελιακό συστατικό της δημοκρατίας- οφείλει να συνοδεύεται από το σεβασμό στις ελευθερίες και τα δικαιώματα των άλλων. Και πάντως προϋποθέτει τόλμη και επωνυμία. Καμιά καταλυτική κριτική δεν έχει αξία όταν παίρνει τη μορφή της συκοφαντίας ή της ύβρεως με κάθε έννοια. Ολοι όσοι μάχονται για την ελευθερία του λόγου έχουν υποχρέωση να αντισταθούν σε κάθε μορφή κατάλυσης της ελευθερίας και των δικαιωμάτων των άλλων που είναι η συκοφαντία. Δεν αγγίζω καν το θέμα του εκβιασμού.
  
  Αιώνια η διαμάχη για τα πρωτεία του λόγου. Σθεναρή η αντίσταση απέναντι σε κάθε μορφή συκοφαντίας.
  
• "Σε ολισθηρό δρόμο" γράφει ο Πάσχος Μανδραβέλης στην "Καθημερινή" παραλληλίζοντας τη νομοθετική παρέμβαση για το Διαδίκτυο με εκείνη για τα "φρουτάκια": "Φυσικά, έπειτα από λίγους μήνες ο νόμος πέρασε σε αχρηστία, αλλά εν τω μεταξύ κάποιοι ιδιοκτήτες Ιnternet-cafe αναγκάστηκαν να κλείσουν τα μαγαζιά τους και η Ελλάδα εισέπραξε μια ακόμη καταδίκη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο".
• Άρθρο, στην "Ελευθεροτυπία", της δρος Κορίννας Πατέλη, η οποία διδάσκει δημοσιογραφία στο Διαδίκτυο στο ΟΠΑ, για "Το θεσμικό κενό για την προστασία της ελευθερίας του λόγου στο Διαδίκτυο" η οποία, αφού αναλύει το ζήτημα καταλήγει επισημαίνοντας: "Η δημοσιογραφία εντός ιστού κινδυνεύει από την ανυπαρξία κώδικα δεοντολογίας για επαγγελματίες δημοσιογράφους, από τις πιέσεις της βιομηχανίας, η οποία στο όνομα πνευματικών δικαιωμάτων ασκεί εποπτεία, από τους Ελληνες μπλόγκερ που δεν έχουν οργανωθεί να έχουν κώδικα δεοντολογίας".

update (29/2):

• "Πρόσκληση σε διαβούλευση για το νομοθετικό πλαίσιο" από τον E-Lawyer.
• Μια πολύ ενδιαφέρουσα θέση υπέρ της ανωνυμίας (και) στο Διαδίκτυο από τον ιστοχώρο της "Φιλελεύθερης Συμμαχίας": "Όχι στην κατάργηση της ανωνυμίας στο διαδίκτυο-όχι στον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης". Προαναγγέλοντας ότι θα χρησιμοποιήσει κάθε ένδικό μέσα στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό αν υπάρξει νομοθετική ρύθμιση, η Φ.Σ. επισημαίνει ιστορικά παραδείγματα και επικαλείται την κατοχύρωση του δικαιώματος στην ανωνυμία από το Αμερικανικό Σύνταγμα: "Σήμερα η παροχή, μέσω του διαδικτύου στους πολίτες όλου του κόσμου, αυτού του δικαιώματος από εταιρείες που εδρεύουν στις ΗΠΑ οφείλεται στη συνταγματική περιφρούρηση αυτού του δικαιώματος από το Αμερικανικό Σύνταγμα και πρόσφατες αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου που υποστηρίζει ότι: η προστασία του ανώνυμου λόγου είναι ζωτική για τον δημοκρατικό διάλογο ...; Η ανωνυμία αποτελεί καταφύγιο από τη τυραννία της πλειοψηφίας και υλοποιεί ένα βασικό στόχο του Συντάγματος: την προστασία μη δημοφιλών πολιτών από την αντεκδίκηση μιας μη ανεκτικής κοινωνίας ...;"
• "Η ελευθεριότητα των blogs" επιγράφεται το σημερινό άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη στην "Καθημερινή" όπου ο γνωστός αρθρογράφος επισημαίνοντας τι γίνεται με τα ΜΜΕ και τι βάρος δημιούργησαν στη δημοσιογραφία διάφορες νομοθετικές ρυθμίσεις, τάσσεται υπέρ της αυτορύθμισης καταλήγοντας με την εξής επισήμανση: "Οσο θα αυξάνονται τα blogs, τόσο θα αυξάνονται και οι ύβρεις και οι συκοφαντίες, αλλά ταυτόχρονα αυτές οι ύβρεις και οι συκοφαντίες θα πνίγονται μέσα στην πληθώρα των σχολίων. Αλήθεια: πριν δημιουργηθεί όλη αυτή η φασαρία από τα παραδοσιακά ΜΜΕ, πόσοι είχαν μπει στον κόπο να διαβάσουν τις ύβρεις κατά του δημοσιογράφου κ. Βασίλη Χιώτη στα εκατοντάδες σχόλια που καθημερινά δημοσιεύονται στο press-gr;"

update (1/3):

• Με τον εύγλωττο τίτλο ΄"Η ανωνυμία είναι δικαίωμα,η σπίλωση, όχι", από το ιστολόγιό του ο κ. Γιάννης Σακιώτης θυμίζει πως "Πολίτης σημαίνει Πρόσωπο".

update (2/3):

• Πρόσκληση σε όλους τους αρμόδιους (κα μη) να ρίξουν μια ματιά στον κόσμο των ιστολογίων απευθύνει, με άρθρο στην "Καθημερινή", ο συγγραφέας (και παλιός και εξαίρετος blogger) Νίκος Δήμου: "Blogs = ευκολία, δωρεάν, ελευθερία": "Κολλήσαμε στο δέντρο και δεν βλέπουμε το (υπέροχο) δάσος".

update (4/3):

• Διαδικτυακή πρωτοβουλία με τον εύγλωττο τίτλο "Ανησυχία για την εν θερμώ νομοθετική ρύθμιση των blogs" απευθύνεται στην κυβέρνηση και τις πολιτικές δυνάμεις ζητώντας "να λάβουν θέση απέναντι στα σχέδια αυτά και να διατρανώσουν την αντίθεσή τους προς οποιαδήποτε νομοθετική πρωτοβουλία στο μέλλον η οποία θα έχει παρόμοια παράλογα χαρακτηριστικά". Η πρωτοβουλία, που ξεκίνησε από την ομάδα freebloggers και digitalrights.gr, σχολιάζει τις κυβερνητικές προθέσεις νομοθέτησης, όπως είδαν το φως της δημοσιότητας, και επισημαίνει πως "οι προθέσεις αυτές, αν ισχύουν με τον τρόπο που δημοσιοποιήθηκαν (συμπυκνώνονται σε έναν πρωτόγνωρο για τα διεθνή δεδομένα περιορισμό τής ανώνυμης/ψευδώνυμης έκφρασης μέσω ιστολογίων), πλήττουν θεμελιακά δικαιώματα κάθε πολίτη, δυνητικού χρήστη του διαδικτύου, παγιωμένα στη συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας, αναγνωρισμένα από το Σύνταγμα της Ελλάδας αλλά και από το διεθνές δίκαιο. Οι διαρροές αυτές δεν έχουν μέχρι στιγμής επισήμως επιβαιωθεί, πλην όμως η μη κατηγορηματική διάψευσή τους από την Κυβέρνηση δεν επιτρέπει εφησυχασμό". Σε αυτό το πλαίσιο διατυπώνει τη θέση: "Το ισχύον νομικό πλαίσιο επιτρέπει, υπό δικαστικές εγγυήσεις, την ταυτοποίηση ψευδώνυμων ή ανώνυμων χρηστών του διαδικτύου στις περιπτώσεις που τα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα στην ελεύθερη έκφραση και στην ιδιωτικότητα, σταθμιζόμενα με την ανάγκη προστασίας άλλων σοβαρών έννομων αγαθών, κρίνεται ότι πρέπει να υποχωρήσουν. Το καθεστώς αυτό, σε συνδυασμό με την αυτορρύθμιση των ψηφιακών κοινοτήτων, θεωρούμε ότι είναι επαρκές για την προστασία από έκνομες αντικοινωνικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται μέσω του διαδικτύου". Το πλήρες κείμενο εδώ.

update (5/3):

• Πέντε, συμπληρωματικές και πολύ ενδιαφέρουσες εγγραφές από τον ιστολόγο Χασοδίκη που προσεγγίζει νομικά, πολιτικά και ουσιαστικά το όλο θέμα: 1. Νόμος και ιστολόγια: η αρχή , 2. Νόμος και ιστολόγια: εν αρχή ην το Σύνταγμα , 3. Νόμος και ιστολόγια: τι είν' η πατρίδα μας; , 4. Νόμος και ιστολόγια: για όλα φταίνε οι ανώνυμες και 5. "Νόμος και ιστολόγια: εν κατακλείδι".
• Μια ενδιαφέρουσα εγγραφή από το ιστολόγιο Ροϊδη Εμμονές, με τίτλο "Σκέψεις περί πονόψυχης εξουσίας και η φίμωση του διαδικτυακού λόγου" όπου, εκτός των άλλων, υπάρχει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον link προς τη Deutsche Welle και την καταχώρηση ως είδηση μιας σημαντικής απόφασης του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας που "επιτρέπει υπό αυστηρούς όρους τη λεγόμενη online- παρακολούθηση υπόπτων και ταυτόχρονα θεσπίζει ως νέο βασικό δικαίωμα το «απόρρητο» στο ιντερνέτ".

Από padre στις Δευτέρα, 25 Φεβρουαρίου 2008 @ Δευτέρα, 25 Φεβρουαρίου 2008 5:37 μμ
Permalink
Tags: μμε , αποψη , κοινωνία , blog